اسیدهای آمینه

نقش اسیدهای آمینه در خوراک دام و طیور

اسیدهای آمینه در تغذیه طیور چه نقشی دارند؟ آیا کار آنها تنها ایفای نقش ساختمانی است؟ آیا وظیفه تکثیر سلولی و ساخت عضلات در خوراک دام و طیور بر عهده اسیدهای آمینه است؟

نقش پر رنگ اسید های آمینه بعنوان واحد سازنده پروتئین ها در تغذیه دام، طیور و آبزیان کاملا مشهود است. اسیدهای آمینه به دو دسته ضروری و غیرضروری تقسیم بندی شده اند.

اسیدهای آمینه ضروری و غیر ضروری

گروهی از اسیدهای آمینه که بدن قادر است آنها را از مواد غذایی و اسیدهای آمینه دیگر بسازد، در دسته غیر ضروری هستند. در مقابل اسیدهای آمینه ضروری می باشند که بدن خود قادر به ساخت آنها نیست و باید از منابع غذایی حیوانی تامین گردد.

در گذشته به منظور تامین این مواد غذایی از محصولاتی نظیر پودر ماهی در جیره دام و طیور استفاده می شد که بروز عواملی نظیر آلودگی های قارچی و ایجاد آفلاتوکسین سبب استفاده کم رنگ از آنها شد.

انواع اسیدهای آمینه

در ساخت پروتئین ها 20 نوع اسید آمینه نقش دارد. این اسیدهای آمینه بر اساس خواص شیمیایی خود به سه گروه کلی تقسیم می گردند.

  • قطبی
  • هیدروفوبیک
  • باردار

لیزین، متیونین، سیستئین، تریپتوفان، آرژنین، گلوتامین و ترئونین از مهمترین اسیدهای آمینه هستند.

نقش اسیدهای آمینه در تغذیه طیور

در نگاه اول اسید های آمینه به عنوان واحد سازنده پروتئین در جیره های غذایی شناخته می شوند اما علاوه بر این نقش مهم اسیدهای آمینه خواص دیگری نیز دارند که در ادامه به آن پرداخته شده است.

نقش متیونین و سیستئین در تغذیه طیور

یکی از اسیدهای آمینه که در جیره های مبتنی بر سویا و ذرت نقش مهمی دارد، متیونین است. کمبود این اسید آمینه در تغذیه طیور سبب می شود میزان مصرف خوراک کاهش یابد.

به منظور داشتن ضریب تبدیل مناسب باید به میزان مصرف متیونین و سیستئین توجه ویژه داشت. کمبود مقدار متیونین در جیره سبب می شود میزان مصرف خوراک افزایش یابد و در نتیجه ضریب تبدیل افزایش خواهد یافت.

تامین سیستئین در سنین پایین از اهمیت بیشتری برخوردار است چرا که در این مقطع توانایی موجودات در تبدیل متیونین به سیستئین از راه واکنش های ترانس میتیلاسیون پایین است.

اسیدهای آمینه در تغذیه طیور نقش پر رنگی در سیستم ایمنی بدن دارند که در ادامه به این موضوع بیشتر پرداخته می شود.

تائورین، هموسیستئین و گلوتاتیون محصولات اصلی سوخت و ساز سیستئین و متیونین می باشند که نقشی اساسی در پاسخ ایمنی دستگاه گوارشی دارند. پس به راحتی می توان مشاهده نمود که خطر ایجاد بیماری های روده در نتیجه کمبود متیونین است.

آزمایشات نشان داده است اضافه کردن سیستئین و متیونین به جیره جوجه های مبتلا به ویروس نیوکاسل نیز سبب افزایش سیستم ایمنی بدن می شود.

مکمل خوراکی n  استیل سیستئین از دیگر موادی است که اضافه کردن آن به جیره طیور مبتلا به بیماری موجب بهبود سیستم دفاعی بدن می شود.

نقش تریپتوفان در تغذیه طیور

تریپتوفان یکی دیگر از اسیدهای آمینه مهم در جیره های غذایی است. کمبود تریپتوفان بر رفتار پرنده بسیار تاثیر داشته و موجب عصبانی شدن آن می شود. همچنین به منظور فعالیت لنفوسیت ها و ماکروفاژها تریپتوفان بسیار لازم است.

نقش ترئونین در تغذیه طیور

اسید آمینه ترئونین نیز نقشی محدود کننده در تغذیه طیور دارد. کمبود این اسید آمینه به شکل زیادی بر سیستم ایمنی بدن تاثیر گذار است. آزمایشات نشان داده اند که نیاز بدن به اسیدهای آمینه در شرایط آلوده با افزایش روبرو می شود. علاوه بر کمبود ترئونین، مازاد ترئونین نیز می تواند ضرر داشته باشد.

نقش گلوتامین در تغذیه طیور

گلوتامین نسبت به دیگر اسیدهای آمینه در بدن بیشتر است. این اسید آمینه ضمن نقش مهم در سیستم ایمنی بدن، در سنتز پروتئین در بدن نیز ایفای نقش دارد.

نقش لیزین در تغذیه طیور

کمبود لیزین ممکن است موجب کاهش جذب مواد مغذی از روده ها گردد. زیرا لیزین بر طول ویلی ها در روده تاثیر گذار است. همچنین میزان ناکافی لیزین موجب پایین آمدن ایمنی سلولی در جوجه ها می شود.

نقش آرژنین در تغذیه طیور

آرژنین از اسیدهای آمینه ای است که طیور کاملا به آن وابسته هستند. این اسید آمینه در ساخت اکسید نیتریک نقش دارد. آرژنین ضمن دارا بودن خاصیت ضد توموری در پاسخ به عفونت ویروسی نیز نقش دارد.